Atıf modeli, bir dönüşümün kredisini hangi temas noktasına yazacağınızı belirleyen kuraldır. Aynı veriyi farklı modelle okuduğunuzda kazanan kanal değişir, çünkü değişen gerçek değil kredinin dağıtım kuralıdır.
Neden gerekli?
Çünkü insanlar tek dokunuşta satın almıyor. Tipik bir yol şöyle işliyor: Kişi bir blog yazısını aramadan buluyor, iki gün sonra Instagram'da hatırlıyor, bir hafta sonra marka adını aratıp giriyor ve teklif istiyor. Üç temas var, tek dönüşüm var. Krediyi kim alacak?
GA4'te hangi modeller var?
Kasım 2023'ten beri Google Analytics 4'te üç model kaldı:
- Veriye dayalı: Kredi, geçmiş veriye bakılarak her temasın katkısına göre farklı ağırlıklarla dağıtılır. Varsayılan budur.
- Ücretli ve organik son tıklama: Doğrudan trafik dışındaki son temas kredinin tamamını alır.
- Google ücretli kanallar son tıklama: Kredi yalnız Google reklam tıklamalarına yazılır.
İlk tıklama, doğrusal, zaman azalması ve konuma dayalı modeller aynı tarihte kaldırıldı. Kavram olarak bilmek hâlâ işe yarar: İlk tıklama farkındalık kanallarını abartır, son tıklama markayı tanıtan ilk teması görünmez kılar.
Hangi rapor hangi modeli kullanır?
Bu ayrımı bilmeyen çoğu kişi iki raporu yan yana koyup "veri tutmuyor" der. Seçtiğiniz model yalnız önemli etkinlik raporlarını ve etkinlik düzeyindeki kaynak boyutlarını etkiler. Google'ın yardım sayfasına göre oturum kaynağı gibi oturum düzeyindeki boyutlar, ayardan bağımsız olarak hep ücretli ve organik son tıklamayla hesaplanır; ilk kullanıcı kaynağı gibi kullanıcı düzeyindeki boyutlar ise kullanıcının ilk geldiği kanala bakar. Edinme raporu ile atıf raporu aynı kanala farklı kredi gösterebilir; bu hata değildir.
Nasıl kontrol ederim?
Kararı tek modele dayandırmam. Son tıklama ile veriye dayalı sonucu yan yana okurum; aradaki fark kanalın ne kadar destekleyici rol oynadığını gösterir. Organik aramanın kredisi son tıklamada düşük, veriye dayalıda yüksekse arama satışı kapatmıyor ama yolu açıyor demektir.
Atıf ayarlarında geriye bakma süresini de kontrol ederim. Kredi yalnız bu pencere içindeki temaslara dağıtılır; web sitesi yaptırmak gibi karar süresi uzun hizmetlerde pencere kısa kalırsa ilk temas krediden tamamen düşer.
Bu sitede ne gördüm
24 Temmuz-24 Eylül 2026 arasında GA4'te sosyal medya 14 oturumda 8 önemli etkinlik getirdi, arama 174 oturumda yine 8; aynı dönemde yapay zekâ araçlarından gelen oturum sıfırdı. Bu tablo tek başına "sosyal daha iyi" demiyor. Aynı kişi önce aramadan bir yazı okuyup sonra Instagram'dan dönmüş olabilir. Örneklem bu kadar küçükken veriye dayalı modelin ağırlıklarına da fazla güvenmiyorum; yönü dönüşüm oranı ve mutlak sayıyla birlikte okuyorum.
13 Ekim 2026'dan beri onay vermeyen ziyaretçiyi hiç ölçmüyorum. Hiçbir model görmediği temasa kredi veremez; onaysız ziyaretçinin yolu artık raporda yok.
Çevrimdışı etkiyi de hiçbir model göremez. İşletmenizi tanıdığından duyup arayan kişi raporda doğrudan trafik ya da marka araması olarak görünür. Doğru etiketleme bu boşluğu daraltır, bkz. UTM parametresi. Kurulum adımları GA4 ile SEO dönüşüm ölçümü yazısında.