CDN, İngilizce content delivery network ifadesinin kısaltmasıdır: sitenizin kopyasını farklı konumlardaki sunucularda tutan ve her isteği ziyaretçiye en yakın olanından karşılayan ağ. Bu sunuculara kenar sunucu denir; Cloudflare en bilinen örneklerden biridir.
Neyi hızlandırır?
Asıl kazanç mesafedendir. Sunucunuz tek bir yerdeyse uzaktaki ziyaretçinin her isteği o mesafeyi kat eder. CDN devredeyken dosya zaten ziyaretçiye yakın bir noktada durur ve ilk bayta kadar geçen süre kısalır.
İkinci kazanç sunucu yükündedir. Kenar sunucu isteği kendi kopyasından karşıladığında sizin sunucunuz o tıklamada hiç çalışmaz. Bunun için kenarın neyi ne kadar tutacağını sunucunun gönderdiği önbellek başlıkları belirler.
Neyi hızlandırmaz?
Sayfanın kendi ağırlığını. Ağır görseller, gereğinden büyük stil dosyaları ve çizimi bloklayan kaynaklar CDN ile de ağır kalır. CDN mesafeyi kısaltır, işi azaltmaz; LCP sorununu çoğu zaman sayfanın içinde ararım.
Kişiye özel sayfalar da kenarda tutulmaz. Bu sitede teklif formu sayfası her ziyaretçiye ayrı bir güvenlik jetonu verdiği için önbellek kuralının bilerek dışında kalıyordu; paylaşılsaydı herkes aynı jetonu alırdı.
Bu sitede ne gördüm
10 Ağustos 2026'da Cloudflare HTML'i kenarda hiç tutmuyordu. Önbellek kuralı açılınca HTML'in ilk bayt süresinin ortancası 598 ms'den 245 ms'ye indi, sunucunun o istekte harcadığı süre 353 ms'den sıfıra düştü.
Aynı sayfa iki ziyaretçiye iki farklı hızda açılabiliyor. 24 Ağustos 2026'da üç sayfayı mobilde ölçtüm. Kenarda kopya varken blog yazım PageSpeed'de 98 puan ve 2,3 saniye LCP aldı; kenar yeni temizlenmişken aynı ölçümde LCP 3,1 ile 4,3 saniye arasına çıktı. İkisi de gerçek, ama aynı şeyi ölçmüyorlar.
CDN bir katman da ekler ve katman bozulabilir. 15-16 Eylül 2026'da Cloudflare'in sunucuma açtığı bağlantıların yüzde 15-35'i 522 hatasıyla düştü, sunucuya doğrudan giden isteklerin hepsi 200 döndü. Site 16 Eylül'de yeni sunucuya taşındı ve vekil kapalı bırakıldı. 13 Ekim 2026'da yanıtları okudum: Cloudflare izi yok, sayfayı doğrudan nginx veriyor. Taşımadan sonra sunucunun sıcak önbellekteki ilk bayt süresi 149 ms ölçüldü, yani bu site şu an CDN'siz de hızlı.
Nasıl ölçülür?
Önce yanıt başlığına bakarım. Cloudflare kullanan bir sitede cf-ray satırı yoksa istek kenardan hiç geçmemiştir. Varsa, cf-cache-status satırı HIT ise sayfa kenardan, MISS ya da BYPASS ise sunucudan gelmiştir. Sonra şu kurallara uyarım:
- En az üç tur ölçerim ve son turu raporlarım; ilk istek kenarı ısıtır.
- Önbelleği ölçerken adrese rastgele sorgu eklemem; o ek tam da ölçtüğüm şeyi kapatır.
- Çerez taşıyan bir istemciyle ölçmem; çerezli yanıt kenarı atlayabilir.
Önbellek ne zaman temizlenir?
İçeriği değiştirdiğinizde kenardaki eski kopya kendiliğinden gitmez. Değişen adresleri hedefli temizlemek doğru yöntemdir; her şeyi birden atmak, değişmemiş yüzlerce sayfayı boşuna sunucuya geri düşürür. Görsel ve stil dosyasında daha sağlam yol adresin kendisini değiştirmektir; ayrıntısı tarayıcı önbelleği maddesinde.