E-Ticaret Sitesi Kurmak İçin Gerekenler: Belge, Altyapı, Bütçe

E-ticaret sitesi açmak isteyen biriyle yaptığım ilk görüşme çoğu zaman tasarımla değil, bir listeyle başlıyor: hangi belgeler lazım, hangi kayıtlar yapılmalı, altyapı ne olmalı, bütçe nereye gidecek. Sıra önemli, çünkü her adım bir öncekinin çıktısına dayanıyor: kayıtlar vergi bilgisine, ödeme adımı yasal metinlere. Bu yazıda o listeyi uyguladığım sırayla yazdım. Mesafeli satış ve ETBİS kısımlarını Ticaret Bakanlığı'nın kendi sayfalarından kontrol ettim; vergi tarafında ise bilerek rakam vermiyorum, orada son sözü mali müşaviriniz söylemeli.

E-ticaret sitesi açmak için şirket kurmak şart mı?

Hayır. Ama Ticaret Bakanlığı'nın e-ticaret kayıt sistemi vergi kimlik numarası istiyor; yani bir vergi kaydınızın olması gerekiyor. Sistem iki yolu ayrı ayrı tarif ediyor: tacirler MERSİS numarası ve vergi kimlik numarasıyla, esnaf ve sanatkârlar ise T.C. kimlik numarası ve vergi kimlik numarasıyla kayıt oluyor. Hangisinin sizin için doğru olduğu ciroya, ortaklık yapısına ve vergi planına bağlı; bu kararı siteyi kurmadan önce mali müşavirinizle verin, çünkü ödeme kuruluşu ve fatura altyapısı bu karara göre kurulacak.

Satışa başlamadan önce hangi kayıtlar ve metinler gerekiyor?

ETBİS kaydı

Kendi sitesinde satış yapan işletmenin, faaliyete başlamadan önce e-Devlet üzerinden Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'ne (ETBİS) kayıt olması gerekiyor. Kayıtta vergi bilgilerinin yanında satış yapılan alan adı ve varsa mobil uygulama bilgisi giriliyor. Yani ETBİS kaydı sitenin adresine bağlı; alan adını baştan kesinleştirmek bu yüzden önemli.

Mesafeli satış sözleşmesi ve ön bilgilendirme formu

Tüketiciye internetten yapılan satış hukuken mesafeli sözleşme sayılıyor. Tüketici sözleşme kurulmadan, yani ödeme yapmadan önce ürünün nitelikleri, satıcı bilgileri, toplam fiyat ve ek masraflar konusunda yazılı olarak ya da kalıcı veri saklayıcısıyla bilgilendirilmek zorunda; formun tam içeriğini hukukçunuz belirlemeli. Pratikte bu, ödeme adımında onaylanan bir ön bilgilendirme formu ve mesafeli satış sözleşmesi demek. Ben bu iki metni ödeme akışına bağlıyorum ama içeriğini yazmıyorum; metnin hukuki içeriği işletmenin avukatının işi.

Cayma, iade ve teslim süreleri

Tüketici malı teslim aldığı günden itibaren on dört gün içinde gerekçe göstermeden cayabiliyor. Satıcı ise teslimat masrafları dâhil ödemeyi on dört gün içinde iade etmek zorunda. Teslim için sitede bir süre yazmadıysanız ürünü en geç otuz gün içinde göndermeniz gerekiyor. Bu üç süre sitenin iade sayfasında ve sipariş e-postalarında aynı biçimde yazılmalı; iade koşulunu bulamayan müşteri sepeti yarıda bırakabiliyor.

Cayma hakkının istisnaları da var: çabuk bozulan ürünler, müşterinin özel isteğiyle hazırlanan ürünler ve ambalajı açılmış dijital içerikler bunların arasında. Kişiye özel ürün satıyorsanız bu istisnayı aşağıdaki sorular bölümünde ayrıca ele aldım.

Kişisel veri ve çerez metinleri

Sipariş formu ad, adres ve telefon topluyor. Ben her mağazaya bu verinin hangi amaçla işlendiğini anlatan bir aydınlatma metni ve çerez bilgilendirmesi koyuyorum; metnin içeriğini hukukçunuz belirlemeli. Ödeme adımında toplanan her alanın bir gerekçesi olmalı; gereksiz alan dönüşümü düşürüyor.

Hazır altyapı mı, özel yazılım mı?

İlk kez satışa başlayan bir işletme için çoğu zaman hazır bir e-ticaret altyapısı doğru başlangıç. Burada hazır tema değil, ödeme ve stok yönetimini hazır veren bir satış altyapısından söz ediyorum; temel entegrasyonların çoğu hazır geldiği için mağaza özel yazılıma göre daha kısa sürede açılabiliyor. Shine Nore için çalışırken de mağaza hazır bir altyapı (ikas) üzerindeydi; yaklaşık üç yüz ürünü koleksiyonlara ayırdım, kişiye özel ürünlerde seçimin nasıl iletileceğini ürün sayfasında anlattım ve her ürünün kendi adresiyle bulunabilmesini sağladım.

Özel yazılım ise hazır altyapının kalıbı işinize dar geldiğinde anlamlı: toptan ve perakende fiyatın aynı sitede yönetilmesi, üretim sistemine bağlı stok, pazar yeri ve ERP entegrasyonlarının birlikte çalışması gibi. Karar verirken bugünün ihtiyacına değil, iki yıl sonra sitenin taşıması gereken yüke bakıyorum; altyapıyı sonradan değiştirmek, adres yapısı değiştiği için sıralamayı da riske atıyor.

Ödeme ve kargo tarafında neler hazır olmalı?

Sanal POS ya da ödeme kuruluşu

Kartla ödeme almak için bankanın sanal POS'u ya da bir ödeme kuruluşuyla anlaşma gerekiyor. Başvuru süreci ve istenen belgeler kuruma göre değişiyor; bu yüzden ödeme kuruluşuyla görüşmeyi sitenin son haftasına bırakmıyorum. Taksit seçenekleri ve komisyon oranları kuruma göre değişiyor, karşılaştırmayı teklif aşamasında yapmak gerekiyor.

Kargo anlaşması ve iade akışı

Kargo firmasıyla anlaşma, gönderi etiketinin siteden mi basılacağını, elle mi hazırlanacağını ve iadenin nasıl geri geleceğini belirliyor. İade akışını baştan kurmayan mağaza, ilk iade talebinde müşteriyi e-posta yazışmasına mahkûm ediyor. Kargo ücretinin ödeme adımından önce, ürün sayfasında görünmesi de sepet terkini azaltan en basit düzeltme.

Ürün ve kategori tarafında hangi hazırlık gerekiyor?

Satışı yapan şey tasarım değil, ürün sayfası. Ürünleri yüklemeden önce kategori ağacını ve filtre mantığını kâğıt üzerinde çıkarıyorum; sonradan değişen kategori adresi, yönlendirme doğru kurulmazsa hem sıralamayı hem dışarıdan gelen bağlantıları sıfırlıyor. Üreticinin gönderdiği açıklamayı olduğu gibi kullanmak ise aynı metnin rakip sitelerde de durması demek. Mağazalarda en sık gördüğüm teknik hataları e-ticaret SEO hataları yazımda topladım; kategori ve ürün sayfasının arama tarafını e-ticaret SEO sayfasında ayrıca anlattım.

Yayından önce hangi teknik kontroller yapılmalı?

• Güvenli bağlantı: ödeme alan bir sitede SSL/TLS sertifikası tartışmasız taban çizgisi.
• Mobil ve hız: mağaza ziyaretçisinin önemli bir kısmı telefondan geliyor; ölçütlerin ne anlama geldiğini Core Web Vitals yazımda anlattım.
• Ölçüm: hangi ürün sayfasından sipariş geldiğini bilmeden reklam bütçesi konuşulamaz; kurulumu GA4 dönüşüm ölçümü yazımda adım adım yazdım.
• Kurumsal e-posta: sipariş ve iade e-postaları alan adınızdan gitmeli; kurulumu kurumsal e-posta sayfasında anlattım.
• Search Console ve site haritası: ürünler yayına girdiği hafta Google tarafından okunuyor olmalı.

E-ticaret sitesi kurmanın maliyeti neye göre değişir?

Kendi hizmetimizde mağaza kurulumu 40.000 TL bandından başlıyor. Bu banda markaya özel mağaza tasarımı, ürün ve kategori mimarisi, sanal POS ve kargo entegrasyonları, arama motoruna uygun adres ve şema yapısı, yönetim paneli ve kullanım eğitimi dâhil. Bandı yukarı çeken kalemler belli: ürün sayısı, çok dilli satış, pazar yeri ya da ERP entegrasyonu ve ürün içeriklerinin bize yazdırılması.

Kurulum bedelinin dışında kalan kalemleri de baştan hesaba katın: altyapı aboneliği ya da komisyonu, ödeme kuruluşunun işlem komisyonu, kargo bedeli ve ilk aylarda ziyaretçi getirecek reklam bütçesi. Bütçenin tamamını tasarıma harcayıp trafiğe para bırakmamak, açılan mağazanın boş kalmasında en sık gördüğüm sebeplerden biri. Kapsamı ve paketleri e-ticaret çözümleri sayfamızda açık yazdık; mağazanızın hangi aşamada olduğunu birlikte çıkarmak isterseniz oradan başlayabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

E-ticaret sitesi kurulumu kaç hafta sürer?

Kapsama bağlı, ama bizim sürecimizde keşif ve analiz ilk haftada, teknik temel ikinci ve üçüncü haftada tamamlanıyor; kategori ve ürün sayfalarının içeriği üçüncü haftadan altıncı haftaya kadar sürüyor. En çok zamanı yazılım değil, ürün bilgisi ve görsellerin hazırlanması alıyor.

Kişiye özel hazırlanan ürünlerde cayma hakkı var mı?

Mesafeli sözleşmelerde müşterinin özel isteği doğrultusunda hazırlanan mallar cayma hakkının istisnaları arasında sayılıyor. Ürününüzün bu kapsama girip girmediğini hukukçunuza sorun ve sonucu ürün sayfasında sipariş vermeden önce görünecek biçimde yazın.

Az ürünle e-ticaret sitesi açmaya değer mi?

Değer, eğer ürünler gerçekten aranıyorsa. Az ürünlü mağazanın avantajı, her ürün sayfasına emek verebilmesi. Ben bu durumda geniş bir katalog kurmak yerine her ürünü kullanım senaryosuyla anlatan birkaç güçlü sayfa ve iyi bir kategori sayfasıyla başlamayı öneriyorum.

Siteyi kurmadan önce reklam bütçesi ayırmalı mıyım?

Evet. Organik arama trafiği aylar içinde büyüyor; ilk ayların satışını ürün reklamları ve mevcut müşteri kitlesi taşıyor. Reklamı hangi kanaldan başlatacağınızı Google Ads KOBİ rehberimde anlattım.

Faydalı Kaynaklar

• Ticaret Bakanlığı: Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi (ETBİS): kimin, ne zaman ve hangi bilgilerle kayıt olacağı
• Ticaret Bakanlığı: Mesafeli sözleşmeler hakkında bilgilendirme: cayma, iade ve teslim süreleri