Core Web Vitals Nedir? SEO'ya Etkisi ve İyileştirme

Siteniz Google'ın ilk sayfasında ama ziyaretçi gelip hemen çıkıyorsa sorun içerikte olmayabilir. Sayfanın ne kadar hızlı açıldığı ve dokunduğunuzda ne kadar çabuk yanıt verdiği, artık ölçülen ve raporlanan bir şey.

Core Web Vitals, Google'ın gerçek kullanıcı deneyimini ölçmek için kullandığı üç performans metriğidir: LCP (Largest Contentful Paint), INP (Interaction to Next Paint) ve CLS (Cumulative Layout Shift). Google bu üç ölçütü 2021'den beri sıralama sinyalleri arasında sayıyor.

Sıralama sinyali olmasından önce de önemliydi: yavaş açılan site ziyaretçi kaybeder. Fark şu ki artık kaybınız yalnızca ziyaretçi değil, ölçülebilir bir görünürlük kaybı da.

Üç Core Web Vitals Metriği

1. LCP - Largest Contentful Paint (En Büyük İçerikli Boyama)

Sayfadaki en büyük görünür öğenin (genellikle ana görsel veya başlık bloğu) ne kadar sürede ekrana geldiğini ölçer. Kullanıcının "sayfa açıldı" dediği an budur.

LCP'yi bozan başlıca sebepler: büyük görsel dosyaları, yavaş sunucu yanıtı (TTFB) ve çizimi bloke eden CSS/JS. Ayrıntılı eşikler web.dev'in LCP belgesinde tanımlı.

2. INP - Interaction to Next Paint (Etkileşimden Sonraki Boyama)

Kullanıcı tıkladıktan, dokunduktan veya klavyeye bastıktan sonra tarayıcının görsel yanıt vermesine kadar geçen süreyi ölçer. Sayfanın "takılıyor mu" hissini veren metrik bu.

INP, 12 Mart 2024'te FID'in (First Input Delay) yerini aldı. FID artık Google araçlarının hiçbirinde raporlanmıyor; eski bir denetim raporunda FID görürseniz o rapor güncelliğini yitirmiş demektir.

3. CLS - Cumulative Layout Shift (Kümülatif Düzen Kayması)

Sayfa yüklenirken öğelerin beklenmedik şekilde yer değiştirmesini ölçer. "Butona basmak üzereydim, görsel yüklendi ve her şey kaydı, yanlış yere bastım" cümlesi tam olarak CLS'i anlatır.

En Çok Karıştırılan Yer: Saha Verisi ile Laboratuvar Verisi

PageSpeed Insights'ta iki ayrı bölüm var ve çoğu kişi yanlış olana bakıyor. Aradaki fark, "sitem neden yeşil olmuyor" sorusunun cevabının yarısı.

• Saha verisi (CrUX): Sayfanızı gerçekten ziyaret eden Chrome kullanıcılarından toplanan veri. Raporun üst bölümü. Google'ın sıralamada dikkate aldığı veri budur.
• Laboratuvar verisi (Lighthouse): Tek bir sanal cihazda, tek seferde yapılan bir simülasyon. Raporun alt bölümü ve 0-100 arası o meşhur performans puanı. Sıralamada kullanılmaz.

Üç sonuç doğuyor, üçü de pratikte önemli:

1. Google 75. yüzdebirliğe bakar. Ortalamaya değil. Yani ziyaretçilerinizin en yavaş dörtte birinin deneyimi değerlendirmenizi belirliyor. Ortalamanız iyi görünürken değerlendirme "Kötü" çıkabilir.
2. CrUX 28 günlük kayan pencere kullanır. Bugün yaptığınız iyileştirme raporda hemen görünmez; verinin tamamı yenilenene kadar haftalar geçer. "Düzelttim ama değişmedi" şikâyetinin sebebi neredeyse her zaman budur.
3. Lighthouse INP'yi ölçemez. INP gerçek bir kullanıcı etkileşimi gerektirir; laboratuvar ortamında tıklayan kimse yok. Lighthouse bunun yerine TBT (Total Blocking Time) verir; bu bir vekil ölçüm, INP'nin kendisi değil.

Az trafikli sitelerde ayrıca üçüncü bir durum var: saha verisi hiç olmayabilir. CrUX bir sayfa için yeterli örneklem toplayamazsa PageSpeed Insights yalnızca laboratuvar puanını gösterir. Bu bir hata değil; küçük bir siteyi ölçmenin doğal sınırı. Bu durumda sayfa bazında değil, alan adı bazında rapora bakmak daha bilgi verici.

Core Web Vitals SEO'yu Ne Kadar Etkiliyor?

Google'ın kendi ifadesi net: sayfa deneyimi sinyalleri yardımcıdır ama içeriğin yerini tutmaz. Sayfa deneyimi belgesinde anlatılan mantık şu: benzer derecede yararlı iki sayfa varsa, daha iyi deneyim sunan öne geçebilir.

Pratikte bunun anlamı: Core Web Vitals kötü içeriği kurtarmaz, iyi içeriği ise rakibin önüne geçirebilir. Bizim denetimlerimizde de tabloyu çeviren tek başına hız olmuyor; hız, içerik zaten yarışta olduğunda fark yaratıyor.

İkinci ve daha az konuşulan etki dönüşümde: yavaş bir sayfa sıralamayı korusa bile formu doldurmaya kalan kişi sayısını düşürüyor. Trafik alıyor ama satış yok yazısında bu tarafı ayrıca ele aldım.

Core Web Vitals Nasıl Ölçülür?

PageSpeed Insights: Tek sayfa için hem saha hem laboratuvar verisi. Mobil ve masaüstü ayrı sekmelerde; mobil sekmesi daha önemli.

Search Console → Core Web Vitals raporu: Sitenin tamamı için toplu görünüm. En değerli tarafı sayfaları gruplamasıdır: "bu 40 sayfada aynı LCP sorunu var" bilgisini tek tek ölçerek bulamazsınız.

Chrome DevTools (Lighthouse ve Performance sekmesi): Sorunun kaynağını bulmak için. Hangi kaynağın çizimi bloke ettiğini, hangi betiğin ana iş parçacığını tuttuğunu burada görürsünüz.

Web Vitals eklentisi: Kendi tarayıcınızda gezinirken üç metriği canlı gösterir. INP'yi gerçekten hissetmek için en pratik yol: sayfada tıklayıp değerin ne yaptığına bakarsınız.

Hızlı bir ilk fikir için ücretsiz site analizi aracımız hız başlığını da denetliyor; ama karar verirken PageSpeed Insights'ın saha verisini teyit edin.

LCP Nasıl İyileştirilir?

1. Görselleri modern biçime çevirin: WebP, aynı kalitede JPEG'e göre kabaca dörtte bir oranında daha küçük dosya üretiyor. AVIF daha da iyi sıkıştırıyor.
2. Ana görseli tembel yüklemeyin: En sık gördüğüm hata bu. Hero görseline loading="lazy" vermek LCP'yi doğrudan geciktirir. Bunun yerine fetchpriority="high" kullanın.
3. Sunucu yanıt süresini düşürün: TTFB yüksekse geri kalan her optimizasyon o gecikmenin üstüne biner. Türkiye'deki ziyaretçi için Türkiye sunucusu ya da yakın bir önbellek noktası en hızlı kazanç.
4. Çizimi bloke eden kaynakları ayıklayın: Kritik CSS satır içine alınır, gerisi ertelenir. Yazı tipi dosyalarında yalnızca gerçekten gereken ağırlık ön yüklenir.

CLS Nasıl İyileştirilir?

1. Her görsele boyut verin: width ve height özniteliği olmayan görsel yüklendiği anda altındaki her şeyi aşağı iter. Tek satırlık düzeltme, en büyük CLS kazancı.
2. Reklam, iframe ve gömülü içeriğe yer ayırın: Yüklenmeden önce alanı CSS ile rezerve edin.
3. Yazı tipi geçişini yönetin: Burada bir incelik var: font-display: swap metnin görünmez kalmasını engeller ama yedek yazı tipiyle asıl yazı tipinin ölçüleri farklıysa kaymayı kendisi üretir. Kaymayı sıfırlamak istiyorsanız yedek yazı tipini size-adjust ile eşitleyin veya kritik olmayan yazı tiplerinde font-display: optional kullanın.
4. Üstte sonradan görünen şeritlerden kaçının: Çerez bildirimi veya kampanya bandı sayfanın üstüne sonradan eklenirse altındaki her şeyi kaydırır. Bu tür öğeleri sayfa akışının dışına (sabit konumlu) alın.

INP Nasıl İyileştirilir?

1. JavaScript miktarını azaltın: Büyük paketler ana iş parçacığını tutar ve tıklamaya yanıt gecikir. Kullanılmayan kütüphaneyi kaldırmak, kodu bölmekten daha etkili.
2. Üçüncü taraf betikleri denetleyin: Sohbet balonları, ısı haritaları, pazarlama etiketleri. INP'yi en çok bozan grup genellikle bunlar ve neredeyse her zaman biri gereksizdir.
3. Uzun işleri parçalayın: 50 ms'yi aşan her görev tıklamayı bekletir. Ağır hesaplamayı Web Worker'a taşıyın ya da parçalara bölüp aralarda tarayıcıya sıra verin.

En Ucuz İyileştirme Baştan Yapılandır

Var olan bir sitede Core Web Vitals düzeltmek, çoğu zaman yeniden yapmakla aynı emeği istiyor: görsel altyapısı, yazı tipi stratejisi ve CSS/JS düzeni sonradan değiştirilmesi en pahalı üç şey.

Web tasarım projelerimizde bu üçü tasarım aşamasında karara bağlanıyor. Mevcut bir sitede sorun arıyorsanız SEO denetimi yazısındaki sıra işinizi görür.

Sık Sorulan Sorular

Core Web Vitals puanım düşük ama sıralamam iyi, neden?

Çünkü içerik hâlâ ana belirleyici ve rakiplerinizin performansı da düşük olabilir. Hız, aynı kalitede içerikler arasında ayrım yapar. Rekabet arttıkça bu fark görünür hâle gelir.

İyileştirme yaptım, rapor neden değişmedi?

CrUX 28 günlük kayan pencereyle çalışıyor. Değişikliğin saha verisine tam yansıması için birkaç hafta gerekiyor. Ara dönemde laboratuvar verisine ve DevTools ölçümüne bakarak ilerlemeyi takip edebilirsiniz.

Mobil ve masaüstü puanları neden farklı?

Google mobil öncelikli dizine ekleme kullanıyor, yani değerlendirmede mobil sürüm esas. Masaüstünde yeşil olup mobilde kırmızı olan bir site, pratikte kırmızıdır.

PageSpeed Insights'ta 100 puan almak şart mı?

Hayır ve bu puan zaten sıralamada kullanılmıyor. Hedef, saha verisinde üç metriğin de "İyi" aralığında olması. 100 puan kovalamak yerine LCP, INP ve CLS'i eşiklerin altına indirmeye çalışın.

Sitemde saha verisi hiç görünmüyor, sorun mu var?

Muhtemelen hayır. CrUX yeterli ziyaretçi örneklemi toplayamadığında o sayfa için saha verisi göstermiyor. Sayfa yerine alan adı geneline bakın; trafik arttıkça veri gelmeye başlar.

Core Web Vitals'ı kim düzeltir, ajans mı geliştirici mi?

Genelde ikisi birlikte. Görsel optimizasyonu ve önbellek başlıkları gibi işler nispeten hızlı çözülür; JavaScript'i yeniden düzenlemek geliştirici işidir. SEO tarafında yaptığımız iş önce hangi düzeltmenin hangi metriği ne kadar etkileyeceğini ayırmak oluyor; sırayı yanlış kurmak en çok emek kaybettiren şey.

Sitenizin Core Web Vitals durumunu birlikte bakmak için iletişime geçin.