Web Sitesi Yaptırırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Teklif görüşmelerinin bir kısmı yeni site için değil, kurtarma için geliyor: alan adı eski ajansın üstüne kayıtlı, panel şifresi kimsede yok, site sahibi kendi sitesine giremiyor. Bu yazıda, web sitesi yaptırmadan önce sormanız gereken soruları kendi gördüğüm vakalardan derledim. Amaç şu: iş bittiğinde site gerçekten sizin olsun.

Listeyi beş başlıkta topladım: alan adı, teslimde elinize geçecekler, sözleşme, teknik taban ve fiyat. Hangi firmayla çalışırsanız çalışın, bu soruların cevabını yazılı isteyin.

Alan adı kimin üstüne kayıtlı olacak?

Bence listenin en kritik maddesi bu, çünkü geri dönüşü en zor olan hata burada yapılıyor. Alan adı sitenizin kimliğidir; kim kayıtlı sahibiyse kontrol onundadır. Ajans kendi hesabına kaydederse, yol ayrımında alan adınız pazarlık konusu hâline gelir. Bunu yaşayan işletme az değil.

Doğrusu şu: alan adı sizin adınıza, sizin erişebildiğiniz bir kayıt hesabında durur. Türkiye uzantılarında (.com.tr gibi) kayıt sistemi TRABİS üzerinden yürüyor ve kayıt sahibi bilgisi orada net biçimde tutuluyor. Ajans işlemleri sizin adınıza yürütebilir; sahiplik başka şey, yürütme başka şey.

Sormanız gereken iki soru: "Alan adı hangi hesapta, kayıt sahibi kim görünecek?" ve "Kayıt hesabının giriş bilgisi bende olacak mı?" İkisine de net cevap alamıyorsanız durup düşünün.

Site teslim edildiğinde elinizde ne olmalı?

Teslim, sitenin yayına girmesi demek değil; kontrolün size geçmesi demek. Benim teslim listem şu üç kalemden oluşuyor.

Erişim bilgileri

Barındırma (hosting) paneli, site yönetim paneli ve varsa veritabanı erişimi. Bunlar e-postayla, yazılı olarak teslim edilmeli. "Bir şey gerekirse bize yazarsınız" cevabı, erişimin sizde olmadığının kibar söylenişidir.

İçerik ve tasarımın sahipliği

Sitede kullanılan metinler, görseller ve tasarım işin bedeli ödendiğinde size ait olmalı; sözleşmede bu açıkça yazmalı. Stok görsel kullanıldıysa lisansının kime ait olduğunu sorun. Yarın siteyi başka bir ekiple yenilemek isterseniz bu maddeler önünüze gelir.

Ölçüm hesapları

Search Console ve analitik hesapları sizin Google hesabınız üzerine kurulmalı, ajansa yalnız erişim verilmeli. Tersi kurulumda ajanstan ayrıldığınızda sitenizin arama geçmişi de onlarla gider. Bu, teslim listesinde en çok atlanan kalem.

Sözleşmede hangi maddeler yazmalı?

Uzun bir hukuk metni beklemeyin; benim aradığım netlik birkaç maddede toplanıyor:

• Kapsam: kaç sayfa, hangi işlevler, içeriği kim yazacak. "Kurumsal site" ifadesi tek başına kapsam değildir.
• Süre ve teslim tanımı: işin ne zaman ve neyle bittiği. Teslim tanımı yoksa proje sürüklenir.
• Revizyon hakkı: kaç tur düzeltme fiyata dahil, sonrası nasıl ücretlendiriliyor.
• Yıllık maliyetler: alan adı, barındırma ve SSL yenilemeleri kimde, yıllık bedeli ne. İlk yıl ücretsiz görünen kalemler ikinci yıl sürprize dönüşmesin.
• Teslim sonrası destek: küçük değişiklikleri kim yapacak, ne kadar sürede, ne karşılığında.

Yasal metinleri de sorun: kişisel veri aydınlatma metni ve çerez bilgilendirmesi kimin sorumluluğunda hazırlanacak? Ben kurulumu yapıyorum ama metinlerin hukuki içeriğini işletmenin kendi danışmanıyla netleştirmesini öneriyorum; bu bir web tasarım işi değil, hukuk işi.

Teknik tarafta neyi kontrol etmelisiniz?

Kod okumanız gerekmiyor; şu dört maddeyi teslimden önce herkes kontrol edebilir.

Hız

Sayfanın açılış hızı hem ziyaretçi deneyimini hem Google değerlendirmesini etkiliyor; ayrıntısını Core Web Vitals yazımda anlattım. Teslim öncesi PageSpeed Insights ile mobil skoruna bakın ve sonucu ekran görüntüsüyle isteyin.

Mobil görünüm

Google siteleri mobil botla tarıyor ve ziyaretçinin çoğu telefondan geliyor. Site size masaüstünde sunuluyorsa telefonunuzu çıkarıp aynı sayfaları kendiniz gezin.

Güvenli bağlantı

Adres çubuğunda kilit simgesi (SSL) artık tercih değil, taban çizgisi. Sertifikanın otomatik yenilenip yenilenmediğini sorun.

Arama motoru temeli

Her sayfanın kendi başlığı ve açıklaması yazılmış mı, site haritası kurulmuş mu, Search Console'a eklenmiş mi? Bunlar sonradan eklenen süsler değil, kurulumun parçası. Biz bu temeli her projede kurup teslim ediyoruz; nasıl çalıştığımı web tasarım sayfasında adım adım yazdım.

Fiyat neye göre değişir?

Web sitesi fiyatı kapsamla belirlenir: sayfa sayısı, özel işlevler, içeriğin kimin yazacağı ve teslim sonrası desteğin sınırı. Benim önerim fiyattan önce kapsamı sabitlemeniz; kapsamı belirsiz işin ucuzu yoktur, yalnız faturası sonra gelir.

Fiyat konusunda net olmayı önemsiyorum: başlangıç bandımızı ve paket yapımızı web tasarım sayfamda açık biçimde yayınlıyorum. Yaptığımız işleri de referanslar sayfasında tek tek gösteriyorum; sözün kanıtı orada. Gaziantep içindeyseniz ve yüz yüze çalışmak isterseniz Gaziantep web tasarım sayfasından süreci okuyabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Web sitesi kaç günde teslim edilir?

Kapsama göre değişir; benim projelerimde süreyi belirleyen çoğunlukla kod değil içeriktir. Metinler ve görseller hazırsa kurumsal bir site birkaç hafta içinde yayına girer. Süre sözü isterken içerik teslim tarihinin de plana yazılmasını isteyin; gecikmelerin çoğu orada doğuyor.

Alan adımı sonradan kendi üstüme alabilir miyim?

Çoğu durumda evet; alan adı transferi mümkün. Ama mevcut kayıt sahibinin onayı gerekir, yani ilişki bozulduysa zorlaşır. En temizi baştan kendi adınıza kaydettirmek.

Hazır tema ile özel tasarım arasında ne fark var?

Hazır tema hızlı ve ucuz başlar; bedeli, ihtiyacınıza göre değil temanın kalıbına göre çalışmak ve kullanmadığınız kodu da taşımaktır. Özel tasarımda yapı işinize göre kurulur. Hangisinin doğru olduğu bütçeye ve hedefe bağlı; kritik olan, hangisini aldığınızı bilerek almanız.

Site tesliminden sonra değişiklikleri kim yapar?

İyi kurulmuş bir sitede metin ve görsel güncellemelerini panelden kendiniz yapabilmelisiniz. Yapısal değişiklikler için destek şartlarına bakın; sözleşmedeki "teslim sonrası destek" maddesi tam bu gün için var.

Faydalı Kaynaklar

• TRABİS: .tr uzantılı alan adlarının kayıt sistemi ve sahiplik kuralları
• Google SEO Başlangıç Rehberi: yeni bir sitenin arama temeli için Google'ın kendi belgesi
• PageSpeed Insights: teslim öncesi hız kontrolü için ücretsiz ölçüm aracı