SEO Kanibalizasyon Nedir? Kendi Sitemde Nasıl Ölçtüm

Geçen hafta kendi sitemin Search Console verisini karıştırırken hoşuma gitmeyen bir şey gördüm. Tek bir aramada, benim iki sayfam yan yana çıkıyordu. İkisi de benim. İkisi de kötü sırada.

İlk tepkim "içerik kopyalamışım" oldu. Değilmiş. Sonra "sayfalardan biri fazla satış diliyle yazılmış" diye düşündüm. O da değilmiş. Sebebi bulmam üç ayrı ölçüm aldı ve çıkan cevap benim beklediğim yerde değildi.

Bu yazıda o denetimi adım adım anlatıyorum: neye baktım, hangi açıklamayı hangi sayıyla eledim, sonunda neyi düzelttim. Sayılar gerçek ve bana ait, çünkü hasta benim sitem.

Belirtiyi nerede gördüm?

Search Console'da performans raporunu açıp boyut olarak sorgu ve sayfayı birlikte seçtim. Tek boyutla bakarsanız bu sorunu göremezsiniz: sorgu listesinde "aeo hizmeti" tek satır olarak görünür, kaç sayfanızın o satırı beslediği yazmaz. İkisini birleştirince tablo şuna döndü:

"aeo hizmeti" ticari bir arama. Onu arayan insan bilgi değil, işi yapacak birini arıyor. Yani o sorgunun sahibi hizmet sayfam olmalı. Ama Google hizmet sayfamı değil, konu merkezimi öne koymuştu. GEO tarafında sıra doğruydu, AEO tarafında ters dönmüştü.

90 günlük pencerede aynı desende 51 sorgu vardı. Son 28 günde 32. Yani tek bir kaza değil, sistematik bir şey.

301'leri ayıklamadan sayarsanız yanlış alarm verirsiniz

İlk listede kendimi kandırdım. Çakışan sorguların çoğunda ikinci sayfa şuna benziyordu: /rakip-analizi-nedir-nasil-yapilir/. Yani kök seviyede, sonunda eğik çizgiyle. Bunlar WordPress dönemimden kalma eski adreslerdi ve "aynı içerik iki adreste yayında" gibi görünüyordu.

Panik yapmadan sekiz adresi tek tek çektim. Sekizinin sekizi de tek adımda 301 veriyor ve doğru hedefe gidiyordu. Yani ortada yayında duran ikinci bir sayfa yoktu; Google eski adresi henüz listesinden düşürmemişti, o kadar. Taşınma sonrası aylarca süren normal bir sönümlenme.

Buradan çıkan kural şu: çakışma sayarken önce yönlendirmeleri ayıklayın. Ayıklamadan bakınca 51 sorgu görünüyordu, ayıkladıktan sonra gerçek çakışma çok daha az kaldı. Yanlış alarmla saat harcamak, sorunu hiç görmemek kadar pahalı.

Mükerrer içerik miydi?

En kolay açıklama buydu: aynı şeyi iki kere yazmışım. Ölçmek için sayfaların gövdelerini alıp beşer kelimelik diziler halinde parçaladım ve iki sayfada kaç dizinin ortak olduğuna baktım. Bu yöntemin "aynı konu" ile "aynı metin" arasındaki farkı görmesi güzel: konu aynıysa kelimeler benzer, ama beşli diziler tutmaz.

Bu sayılar düşük. Kopyalama olsa %40 üstünü beklerdim. Yani metinler gerçekten farklı yazılmış. Hipotez elendi.

Not düşeyim: Google'ın kendi belgelerinde "kanibalizasyon" diye bir terim yok. Baktığım üç Search Central sayfasında kelime sıfır kez geçiyor. Google aynı olguyu mükerrer içerik ve canonical başlıkları altında anlatıyor. Terim sektörün icadı, olgu gerçek.

Sorun sayfaların dili miydi?

İkinci şüphem şuydu: belki konu merkezim fazla satış diliyle yazılmış, o yüzden ticari sorguyu kapıyor. Bunu ölçmek için iki sayfada da "hizmet, teklif, fiyat, çalışıyoruz, iletişim" gibi ticari kelimeleri saydım ve toplam kelimeye böldüm.

• Konu merkezi: %0,4 ile %0,5 arasında
• Hizmet sayfası: %0,9 ile %1,0 arasında

Yani hizmet sayfam zaten iki kat daha ticari konuşuyordu. Beklediğimin tam tersi. Bu hipotez de elendi ve elimde iki eleme, sıfır açıklama kaldı.

Geriye kalan tek değişken iç bağlantıydı

Sıra bakmadığım yere geldi: sayfalara site içinden kaç bağlantı gidiyor. Site haritasındaki 114 adresi tek tek çekip her birinin gövdesindeki bağlantıları saydım.

Menü bağlantısıyla gövde bağlantısını ayırmadan bakarsanız hiçbir şey göremezsiniz

İlk sayımım işe yaramadı, çünkü üst menü ve alt bilgi her sayfada tekrarlanıyor. Konu merkezim de hizmet sayfam da mega menüde duruyor, yani ikisi de 112 bağlantı alıyor. Bu sayı iki tarafta da aynı olduğu için hiçbir şey ayırt etmiyor, üstelik gerçek farkı ezip gizliyor.

Sayımı ikiye böldüm: yazı gövdesinden gelen bağlantılar ve kabuktan (menü, alt bilgi) gelenler. Gövde tarafına bakınca tablo konuştu:

İki kümede de gövde bağlantısı fazla olan sayfa öne geçmiş. AEO tarafında bu konu merkezi, GEO tarafında hizmet sayfası. Sıralamayla aynı yönde ayrışan tek ölçtüğüm değişken buydu.

Dürüst olayım: iki örnek kanıt değil. Ama iki örnekte de yön aynı ve elediğim iki hipotezin ikisi de ters yönü gösteriyordu. Elimdeki en iyi açıklama bu.

Sızıntının kaynağı şaşırtıcı biçimde kendi sayfalarımdı

Bağlantıların nereden geldiğine baktığımda asıl komik kısım çıktı. Hizmet sayfalarımın her biri kendi konu merkezine ikişer kez bağlanıyordu ve çapa metni doğrudan konunun adıydı: "AEO merkezimizde", "GEO rehberlerimizin".

Yani hizmet sayfam, kendi ticari sorgusunda yarıştığı rakibe iki kez oy veriyordu. Üstelik oy pusulasına rakibin hedeflediği kelimeyi de yazarak.

Bir tane daha vardı. AEO rehber yazımın kapanış cümlesi şuydu: "Sitenizin hangi sorgularda cevap kutusuna aday olduğunu çıkaran bir AEO denetimi yapabilirim." Sitemin en ticari cümlelerinden biri. O cümledeki bağlantı hizmet sayfama değil, konu merkezime gidiyordu.

Bilgi sorgusunda da aynı desen vardı, ama ters yönde

Ticari sorguyu konu merkezi çalıyordu. Bilgi sorgusunda tersi oldu: "geo nedir" aramasında 18 gösterim alıyoruz ve o gösterimleri 81,1. sırada konu merkezim topluyor. Başlığı birebir "GEO Nedir?" olan rehber yazım o sorguda hiç görünmüyor.

Karşılaştırma için: "aeo nedir" sorgusunu rehber yazım tutuyor ve 24,9. sırada. Bu, o kümedeki en iyi sıram. Aynı biçimde iki soru, biri 25'te biri 81'de, aradaki tek fark Google'ın hangi sayfayı seçtiği.

Sebebini de gördüm: konu merkezim kalın harflerle "GEO, ... yapılan görünürlük çalışmasıdır" diye açılıyordu. Yani rehberin işini yapıyordu. Üstüne rehber yazım kümenin en az bağlantı alan sayfasıydı, sadece 11 tane.

Ne düzelttim?

Üç şey yaptım ve üçü de içerik üretmek değil, var olanı yeniden dizmekle ilgili.

Hizmet sayfaları kendi rakibine oy vermeyi bıraktı

Hizmet sayfalarındaki konu merkezi bağlantılarını kaldırdım ya da teke indirdim. Yerlerine rehber yazıya birer bağlantı koydum, çapayı da konu terimi olmaktan çıkardım. Sonuç: AEO hizmet sayfamdan konu merkezime giden bağlantı ikiden sıfıra indi.

Konu merkezleri anlatmayı bırakıp yönlendirmeye başladı

Bu, işin en çok metin götüren kısmıydı. Konu merkezinin açılıştaki kalın tanımını sildim, çünkü o cümle rehberin işi. Rehberin cevapladığı soruları tekrar eden bölümleri de çıkardım: GEO merkezinden dört bölüm, AEO merkezinden iki bölüm gitti.

Geriye rehberde geçmeyen bölümler kaldı: ölçümün bugünkü sınırı, AI Overviews ile AI Mode ayrımı, yapay zekâ tarayıcılarına izin verme kararı. Sayfa 1113 kelimeden 695 kelimeye indi ve bence artık daha dürüst bir sayfa. Bir konu merkezinin işi anlatmak değil, doğru kapıyı göstermek.

Ticari cümleler hizmet sayfasına döndü

"Şunu yapabilirim, benimle iletişime geçin" diyen her cümlenin bağlantısını hizmet sayfasına çevirdim. Kavramı açıklayan cümleler rehbere gidiyor. Basit bir ayrım ama ben kendi sitemde tutarlı uygulamamışım.

Aynı denetimi kendi sitenizde nasıl yaparsınız?

Araç almanıza gerek yok, Search Console yetiyor. Sıra şu:

1. Performans raporunda sorgu ve sayfa boyutunu birlikte açın. Aynı sorguda birden fazla adresiniz varsa liste bunu gösterir.
2. Yönlendirmeleri ayıklayın. İkinci adres 301 veriyorsa çakışma değildir, taşınma kalıntısıdır. Adresi tarayıcıda değil, yönlendirmeyi izleyen bir araçla kontrol edin.
3. Sorgunun niyetini yazın. Ticari mi, bilgi amaçlı mı? Sorgunun sahibi olması gereken sayfa buna göre belli olur.
4. Google'ın hangisini öne koyduğuna bakın. Ortalama sırası iyi olan, Google'ın tercihidir. Sizin tercihinizle uyuşmuyorsa asıl mesele budur.
5. İç bağlantıları sayın, ama gövdeyi menüden ayırın. Menü sayısı her sayfada aynı olduğu için hiçbir şey söylemez.

Bu, tek tek sayfa okuyarak yapılabilecek bir iş değil. Bende de öyle oldu: 110 sayfanın başlıklarını ve açıklamalarını karşılaştırdığımda neredeyse hiç tekrar çıkmamıştı. Çakışmanın kanıtı metinde değil, Search Console verisinde duruyor. Nasıl bir bütün denetim yürüttüğümü SEO denetimi yazımda anlattım.

Peki sonuç ne oldu?

Henüz bilmiyorum ve bilmediğimi yazmayı tercih ediyorum.

Değişiklikleri yayına aldım, sayfalar canlıda doğru görünüyor. Ama Google'ın bu sayfaları yeniden tarayıp hangi sayfanın hangi sorguya ait olduğuna karar vermesi zaman alır. İki hafta sonra aynı ölçümü tekrarlayacağım ve şu üç şeye bakacağım: "geo nedir" rehber yazıya geçti mi, "aeo hizmeti" hizmet sayfasına geçti mi, çakışan sorgu sayısı 32'nin altına indi mi.

Yön tuttuysa yazacağım. Tutmadıysa da yazacağım, çünkü yanılmak da bir ölçüm sonucudur. Bu sitede zaten bir sınır var ve onu da saklamıyorum: sayfalarımın çoğu 46 ile 82. sıra arasında, dış bağlantı sayım sıfır. Rol ayrımı kendi kendime verdiğim zararı durdurur, beni ilk sayfaya çıkarmaz. Konu kümelerinin bu işteki yerini konu otoritesi ve içerik kümesi yazımda ayrıca ele almıştım.

Sık Sorulan Sorular

Google kanibalizasyon diye bir ceza veriyor mu?

Hayır. Ortada bir ceza yok, bir karar zorluğu var. Aynı soruya cevap veren iki sayfanız olduğunda Google hangisini göstereceğine kendi karar veriyor ve bazen sizin istemediğinizi seçiyor. Kayıp cezadan değil, bölünmüş sinyalden geliyor.

Çakışan iki sayfayı birleştirmek mi gerekir?

Her zaman değil. Bende gerekmedi, çünkü iki sayfanın farklı işleri vardı: biri kavramı anlatıyor, biri hizmeti satıyor. Sorun sayfaların varlığı değil, rollerinin karışmasıydı. Gerçekten aynı işi yapan iki sayfa varsa birleştirmek doğru; farklı iş yapıyorlarsa rolleri netleştirmek yeter.

Kaç sayfa aynı sorguda çıkarsa sorun sayılır?

Sayıdan çok sıraya bakın. Aynı sorguda iki adresiniz varsa ve ikisi de ilk sayfadaysa ortada sorun yoktur, hatta iyidir. Benim örneğimde üç sayfa vardı ve üçü de 46 ile 79. sıra arasındaydı. Kalabalık değil, dağılmışlık sorunuydu.

Bunu ücretli araç olmadan ölçebilir miyim?

Evet. Gösterim ve sıra verisinin tamamı Search Console'da ücretsiz duruyor. Ücretli araçlar işi hızlandırır ama zorunlu değil. Ben iç bağlantı sayımını da kendi yazdığım kısa bir betikle yaptım; site haritasındaki adresleri gezip bağlantıları saymak yeterli.

Düzeltmenin etkisi ne kadar sürede görülür?

Sayfaların yeniden taranmasına bağlı. Küçük ve yeni bir sitede bu haftalar sürebilir. Kendi ölçümümü iki hafta sonraya koydum; daha erken bakmak gürültüyü sinyal sanmaya yol açar.

Faydalı Kaynaklar

• Google Search Central: Mükerrer adresleri birleştirme ve canonical
• Search Console performans raporu: sorgu ve sayfa boyutları
• Google SEO başlangıç rehberi: iç bağlantı ve çapa metni

Sitenizde aynı deseni arıyorsanız ve nereden başlayacağınızı bilemiyorsanız, Search Console verinizle bu denetimi ben yürütebilirim. Kapsamı SEO denetimi hizmetimde yazdım. Kavram tarafını merak ediyorsanız AEO nedir rehberim ve GEO nedir rehberim bu yazıdaki sayfaların ne anlattığını gösteriyor.